Thưởng vị bánh trung thu truyền thống

Nếu Tết Nguyên Đán có bánh chưng, bánh dầy, Tết Hàn Thực có bánh trôi, bánh chay, Tết Đoan Ngọ có bánh tro, bánh ú, thì tết Trung thu nhất định phải có bánh nướng, bánh dẻo.

Bởi nếu thiếu đi hương vị đặc biệt của thứ bánh trông trăng truyền thống tượng trưng cho sự đoàn viên, hạnh phúc thì ngày trung thu sẽ không còn vẹn nguyên ý nghĩa.
Tinh hoa nghề làm bánh trung thu
Trong nhịp sống hiện đại, vào những ngày Tết Nguyên Đán, nhiều gia đình vẫn tạm gác những bận rộn để tranh thủ tự tay gói những chiếc bánh chưng xanh. Ấy là bởi nguyên liệu bánh chưng dễ kiếm mà công thức làm cũng không quá cầu kỳ. Song vào tiết trung thu, nếu bỗng thấy thèm vị đằm thắm đậm đà của bánh nướng, bánh dẻo thì hầu như ai cũng phải tìm đến những cơ sở sản xuất bánh chuyên nghiệp. Bởi đi theo hương vị đặc trưng đó là hàng trăm những bí quyết gia truyền mà chỉ có những người lão luyện trong nghề mới nắm bắt được.

Tìm đến làng nghề bánh mứt kẹo cổ truyền Hà Nội, chúng tôi may mắn gặp được nghệ nhân Đỗ Mạnh Thế – chủ cơ sở sản xuất bánh Đỗ Thế Gia vốn từ lâu đã nổi tiếng khắp Hà thành. Ông là hậu duệ đời thứ tư của gia tộc họ Đỗ nối nghiệp làm bánh trung thu từ tổ tiên. Bên chén trà nóng thoang thoảng mùi hương ngai ngái của đinh lăng, vừa được nhấm nháp vị ngọt mát tan chảy nơi đầu lưỡi của chiếc bánh nướng, bánh dẻo, chúng tôi vừa được nghe câu chuyện thú vị về bánh trung thu từ nghệ nhân.
Thì ra, bánh trung thu có sức cuốn hút mãnh liệt đến thế bởi hương vị bánh là sự hội tụ của cả tinh hoa đất trời mùa thu. Vỏ bánh dẻo sẽ không thể thơm nếu thiếu đi mùi hương hoa bưởi phảng phất nhẹ nhàng. Đầu tháng bảy mới bước vào vụ làm bánh nhưng năm nào cũng thế, cứ ăn Tết xong, nghệ nhân Đỗ Mạnh Thế lại kỳ công tự tay lựa từng bông hoa bưởi tươi để chưng cất tinh dầu cho mùa bánh tới. Ông bảo, một cân hoa bưởi tươi mới làm nên được một lít tinh dầu. Hoa bưởi phải được hái từ đầu mùa, chọn đúng những bông chưa vướng nước mưa, có thế hương hoa mới nồng, vị hoa mới đậm, đem về kết hợp cùng một số vị thuốc Bắc cất cách thủy kỹ mới tạo thành thứ tinh dầu đậm đặc nguyên chất nhất. Đến nay, ở nhiều cơ sở sản xuất còn đưa vào vỏ bánh dẻo cả hương dầu chuối, hương lựu hay hương va ni, nhưng theo nghệ nhận, chỉ có kết hợp hương hoa bưởi với bột bánh mới tạo được hương thơm truyền thống tinh túy nhất của bánh dẻo.
Làm nên những chiếc bánh trông trăng, chỉ cần người nghệ nhân thờ ơ hay dễ dãi một chút thôi thì sẽ đánh mất vị ngon đặc trưng cổ truyền. Chất bột đậu xanh nguyên chất làm nên nhân bánh dẻo, bánh nướng cũng phải kén đúng giống đậu trồng ở bãi đất phù sa Sông Hồng. Những quả quất hồng bì phải ở độ chín vừa phải, không non cũng không già, sau khi nặn hết hột, luộc xong mới đưa vào xào cùng đường qua vài lần để hương quất cùng vị đường ngấm ngáp. Ngay cả quả trứng muối dùng làm nhân bánh cũng phải lựa chọn giống trứng tươi vừa mới được đẻ sau một ngày, rửa trứng cho thật sạch rồi tiến hành muối bằng gio trong vòng hai tháng, có thế lòng trứng mới đỏ, vị trứng mới ngậy, mới thơm.

Hội đủ “tài” và “tâm” của người làm bánh
Những năm mới bước chân vào nghề là thời kỳ chế độ bao cấp chưa xóa bỏ, việc làm ăn kinh doanh cá thể cũng chưa được khuyến khích, nghệ nhân Đỗ Mạnh Thế chỉ khởi nghiệp với những loại bánh như bánh nướng Cắt, bánh Dừa, bánh Khảo, Oản; ngày rằm thì sản xuất bánh Trung Thu; ngày Tết sản xuất Mứt Tết dân tộc với khách hàng quen thuộc là những anh em đồng nghiệp ở cơ quan. Nhưng từ sau năm 1986, ông đã mạnh dạn gầy dựng thương hiệu riêng Hoàng Long (nay là Đỗ Thế Gia) chuyên sản xuất bánh trung thu truyền thống. Công việc nhiều vất vả, lắm thăng trầm nhưng cứ mỗi khi vào vụ bánh, nhìn những khách mua buôn sẵn sàng ở lại qua đêm tại xưởng để chờ kỳ được mẻ bánh mới ra lò, hay bắt gặp nụ cười mãn nguyện của những khách hàng lẻ khi cầm được chiếc bánh còn chưa kịp đóng gói trên tay, người nghệ nhân lại thấy trào dâng niềm hạnh phúc…
Không chỉ củng cố niềm tin cho khách hàng bằng chất lượng bánh trung thu cổ truyền ông Đỗ Mạnh Thế còn mạnh dạn trở thành một trong những người đi đầu mua bảo hiểm trị giá 3 tỉ đồng cho thương hiệu bánh Đỗ Thế Gia. “Chúng tôi muốn khách hàng hoàn toàn yên tâm để cảm nhận và tận hưởng vị ngon của những chiếc bánh nướng, bánh dẻo trong ngày trung thu. Mua bảo hiểm chỉ là cách để khẳng định rằng mỗi chiếc bánh ở đây đều được làm từ tài và tâm của người làm bánh”, ông Thế tâm sự.
Tin rằng, rồi đây, hương vị bánh trung thu cổ truyền sẽ còn đến với nhiều làng nghề truyền thống trên khắp mọi miền đất nước. Để rồi, cứ mỗi khi Tết trung thu tới, dưới ánh trăng thu sáng tỏ, bên tách trà ấm nóng, thưởng thức vị bánh nướng, bánh dẻo đậm đà, các cụ già lại hàn huyên về những câu chuyện cuộc đời, các em nhỏ lại được thỏa sức vui đùa ở mảnh sân đầu ngõ, chốc chốc chạy về bên mâm cỗ trông trăng xin phép bố mẹ cắn vội miếng bánh thơm dẻo trước khi tiếp tục trò vui…

Bài viết tương tự